Projekat energetske efikasnosti: Mi znamo pravac – Uštedimo energiju Srpske

Provođenje mjera energetske efikasnosti kao opšte društveni cilj jedno je od opredjeljenja Vlade Republike Srpske koji je definisan u Ekonomskoj politici za tekuću, a imaće veoma značajno mjesto i u Ekonomskoj politici za 2016. godinu.

Povećanje energetske efikasnosti predstavlja i međunarodnu obavezu, jer se Ugovorom o uspostavljanju Energetske zajednice BiH obavezala da će do 2018. godine ostvariti uštede u finalnoj potrošnji energije od 9%. Takođe, u postupku pridruživanja EU neohodno je u domaći pravni sistem preuzeti direktive EU koje tretiraju ovu oblast, što je u dobrom dijelu već i urađeno.

Naime, na osnovu Zakona o uređenju prostora i građenju, donesena su tri pravilnika koja stupaju na snagu 1. januara 2016. godine i koji su propisali obaveze iz oblasti energetske efikasnosti u zgradarstvu. To, praktično, znači da će nakon tog datuma svaka nova zgrada za koju je to zakonom i ovim pravilnicima predviđeno, morati imati energetski certifikat bez kojeg se ne može izdati upotrebna dozvola, kaže ministar za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske, Srebrenka Golić.

„Radi se, dakle, o energetskoj efikasnosti u zgradarstvu, koja je po prvi put obuhvaćena i obrađena propisima Republike Srpske koji su usaglašeni sa Direktivom EU o energetskim karakterisitkama zgrada. Izrada i donošenje ovih pravilnika trajalo je skoro godinu dana, uz puno učešće javnosti i stručnih institucija kako bi se došlo do što kvalitetnijih i prihvatljivijih tehničkih rješenja kojima treba da se obezbijede velike uštede u potrošnji energije u zgradama, na način da se smanje ukupne potrebe za energijom i da se povećava ostvareni stepen komfora i standarda korisnika zgrada“, rekla je ministar Golić.

Do 1. januara 2016. godine Fond za zaštitu životne sredine i energetsku efikasnost organizovaće i izvršiti dodatnu obuku inženjera određenih zanimanja koji će učestovati u obavljanju energetskih pregleda zgrada i izdavanju energetskih sertifikata, nakon čega će Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju izdavati licence za vršenje energetskih pregleda zgrada, čime će ovaj proces u potpunosti biti uređen i organizovan.

„Obezbijedićemo i odgovarajući softver za izračunavanje energetskih karakteristika zgrada, koji bi bio dostupan svim učesnicima u vršenju energetskih pregleda zgrada, što će u znatnoj mjeri olakšati posao i osigurati veći stepen pouzdanosti i kvaliteta ovih usluga“, dodaje Golić.

Jedan od bitnih instrumenata za ispunjavanje svih ovih obaveza i podizanje energetske efikasnosti je i realizacija Projekta energetske efikasnosti koji se finansira iz kreditnih sredstava Svjetske banke. Projekat je postao efektivan u maju ove godine, a ukupna vrijednost projekta za BiH iznosi 32 miliona američkih dolara, od čega se na RS odnosi 12,8 miliona ili 40%.

Cilj ovog projekta je provođenje mjera energetske efikasnosti uglavnom na objektima iz oblasti prosvjete i zdravstva, a planirano je da se sanira oko 35 objekata, a možda i više (ukupan broj će zavisiti od veličine pojedinačnih investicija). Takođe, u okviru projekta će se raditi na razvoju mehanizama finansiranja mjera energetske efikasnosti, podizanja svijesti građana, izrade baze podataka, provođenja stručnih obuka i sl.

„Podizanje svijesti o značaju uštede energije na svim poljima znači i promjenu mentaliteta, a znamo da se navike najteže mijenjaju. Zbog toga smataramo da je podizanje svijesti javnosti o značaju projekta i same uštede energije izuzetno važno. Mediji, kao kreatori javnog mnjenja, u ovom segmentu realizacije projekta su naš ključni partner. Naredne dvije godine, ali i nakon toga, moramo naporno raditi, zajednički kreirati teme koje će građanima pružiti sve relevantne informacije o načinima uštede energije, a samim tim i kućnih budžeta“, poručila je ministar Golić.

Realizacija ovog projekta već je započeta. U prvoj fazi odabrano je 11 objekata (tri iz oblasti zdravstva i osam iz oblasti prosvjete i kulture) koji će biti energetski „utopljeni“. Procijenjena vrijednost investicija u ovih 11 objekata iznosi oko 5,5 miliona KM, uključujući radove i prateće konsultantske usluge.

„Intezivno radimo i na energetskim pregledima i drugih objekata koji su označeni kao objekti sa najvećim potencijalom energetske uštede, u okviru kojih sami korisnici ostvaruju ekonomske benefite u vidu smanjenja troškova. Ono što je bitno naglasiti je da su investicije u mjere energetske efikasnosti u potpunosti ekonomski opravdane, jer se investicija otplaćuje iz ostvarenih ušteda, koje, kada je u pitanju toplotna energija, odnosno grijanje, mogu biti i 50%. Takođe, nije zanemariv učinak koji će realizacija ovog projekta imati za rast građevinarstva kao privredne grane, s obzirom da će za izvođenje radova biti angažovane domaće firme“, poručuju iz resornog ministarstva.

Energetskom efikasnošću utiče se na zadovoljavanje potreba današnjih generacija za energijom, ne ugrožavajući pri tom opstanak budućih generacija, a forsiranjem i stimulisanjem povećanog korišćenje energije iz obnovljivih izvora čuva se ekološka ravnoteža, i smanjuju ukupne emisije štetnih gasova koji izazivaju efekat staklene bašte.

Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju

(Nezavisne novine)